Du lịch Ninh Bình từ lâu đã khẳng định vị thế là một trong những viên ngọc sáng giá và quyến rũ nhất trên bản đồ du lịch Việt Nam cũng như quốc tế. Nằm ở cửa ngõ cực Nam của vùng đồng bằng Bắc Bộ, Ninh Bình được thiên nhiên ban tặng một địa hình vô cùng độc đáo với hệ thống núi đá vôi hàng triệu năm tuổi mọc lên giữa những cánh đồng lúa nước mênh mông, uốn lượn quanh các dòng sông xanh ngắt. Nơi đây vinh dự sở hữu Quần thể danh thắng Tràng An – di sản thế giới kép duy nhất tại Đông Nam Á được UNESCO công nhận về cả giá trị văn hóa và thiên nhiên. Dù bạn là một người say mê lịch sử cố đô trầm mặc, một tín đồ check-in tìm kiếm những góc máy siêu thực, hay một tâm hồn muốn tìm về khoảng lặng an yên giữa mây trời non nước, Ninh Bình luôn biết cách làm bạn choáng ngợp và say đắm.
Ninh Bình nằm ở vị trí tiếp giáp giữa ba vùng bờ cõi: Tây Bắc, đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ, cách thủ đô Hà Nội khoảng 90km về phía Nam. Địa hình nơi đây uốn lượn đa dạng, phân hóa rõ rệt thành vùng đồi núi đá vôi phía Tây và thung lũng đồng bằng ven biển phía Đông, tạo nên một dải cảnh quan sơn thủy hữu tình được ví như một “Hạ Long trên cạn”.
Một trong những đòn bẩy lớn nhất đưa du lịch Ninh Bình cất cánh thần tốc chính là mạng lưới giao thông cực kỳ đồng bộ và hiện đại. Từ Hà Nội, du khách chỉ mất khoảng 1.5 tiếng đồng hồ di chuyển bằng ô tô cá nhân hoặc xe khách giường nằm qua tuyến đường cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ – Ninh Bình. Hệ thống giao thông nội tỉnh dẫn đến các khu du lịch trọng điểm như Tràng An, Tam Cốc, Bái Đính đều được thảm nhựa, mở rộng từ 4 đến 6 làn xe êm ái. Ngoài ra, ga Ninh Bình nằm ngay trung tâm thành phố cũng là một điểm dừng chân lý tưởng cho những ai thích trải nghiệm hành trình bằng tàu hỏa lãng mạn.
Ninh Bình nằm trong vùng khí hậu cận nhiệt đới ẩm của miền Bắc với bốn mùa rõ rệt. Tuy nhiên, nhờ sự điều hòa của hệ thống núi đá vôi và sông ngòi, khí hậu nơi đây tương đối dễ chịu quanh năm. Du khách có thể đến Ninh Bình vào bất kỳ mùa nào, bởi mỗi thời điểm vùng đất cố đô lại khoác lên mình một vẻ đẹp riêng biệt:
Tháng 1 đến tháng 3 (Mùa xuân thanh tịnh, lễ hội tâm linh): Đây là thời điểm tiết trời vào xuân ấm áp, có chút mưa phùn nhẹ làm cây cối đâm chồi nảy lộc. Đây là mùa cao điểm du lịch tâm linh, du khách thập phương nô nức đổ về chùa Bái Đính, cố đô Hoa Lư để cầu bình an, may mắn cho năm mới và hòa mình vào các lễ hội truyền thống đặc sắc.
Tháng 5 đến tháng 6 (Mùa lúa chín – Sóng vàng Tam Cốc): Được mệnh danh là “mùa vàng” của Ninh Bình. Lúc này, toàn bộ những cánh đồng lúa dọc hai bên dòng sông Ngô Đồng tại Tam Cốc đồng loạt chuyển sang màu vàng óng ả, rực rỡ dưới ánh nắng hè, tương phản với màu xanh thẫm của vách đá vôi kỳ vĩ.
Tháng 7 đến tháng 9 (Mùa hoa sen, hoa súng nở rộ): Đây là lúc đầm sen dưới chân núi Ngọa Long (Hang Múa) bước vào thời kỳ nở rộ nhất. Cả một thung lũng ngập trong sắc hồng tinh khôi và hương thơm ngào ngạt của hoa sen, tạo nên bối cảnh chụp ảnh cổ trang đẹp như phim truyền hình.
Tháng 10 đến tháng 12 (Mùa đông trầm mặc, săn lau trắng): Thời tiết miền Bắc chuyển lạnh, sương mù giăng mắc trên những đỉnh núi đá vôi tạo nên vẻ đẹp ma mị, trầm mặc. Đây là lúc những cánh đồng hoa lau trắng nở rộ khắp các triền đá tại Tràng An, rất thích hợp cho những chuyến du lịch nghỉ dưỡng chậm rãi, yên bình.
Sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và đồ sộ, Ninh Bình có rất nhiều danh thắng nổi tiếng. Dưới đây là những địa danh mang tính biểu tượng, định hình nên bản đồ du lịch của tỉnh mà bất cứ ai cũng không thể bỏ qua.
Tràng An là trái tim của du lịch Ninh Bình, nơi sở hữu hệ thống núi đá vôi karst có tuổi đời địa chất lên đến 250 triệu năm. Trải qua thời gian dài bị xâm thực, nơi đây đã hình thành nên mạng lưới hàng chục hang động xuyên thủy huyền bí nối liền các thung lũng nước xanh ngắt.
Trải nghiệm đi thuyền nan: Du khách sẽ ngồi trên những chiếc thuyền nhỏ do người dân địa phương chèo tay, thong dong lướt trên mặt nước trong vắt nhìn thấu tận đáy rong rêu. Thuyền sẽ đưa bạn đi xuyên qua các hang động kỳ vĩ như Hang Tối, Hang Sáng, Hang Nấu Rượu… và check-in tại phim trường “Kong: Skull Island” (làng thổ dân) lừng lẫy một thời.
Hành cung Vũ Lâm: Một công trình kiến trúc cổ kính nằm ẩn mình giữa lòng di sản, nơi các vị vua nhà Trần ngày xưa từng chọn làm căn cứ quân sự để triệt thoái trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông lần thứ 2 và thứ 3.
Tam Cốc (Ba hang): Gồm Hang Cả, Hang Hai và Hang Ba, được kiến tạo bởi dòng sông Ngô Đồng đâm xuyên qua núi. Hành trình đi thuyền Tam Cốc đẹp nhất vào cuối tháng 5, khi dòng sông như một dải lụa xanh uốn lượn giữa hai thảm lúa vàng rực rỡ, bao quanh bởi vách đá rêu phong sừng sững.
Chùa Bích Động: Cách bến thuyền Tam Cốc khoảng 2km, đây là một ngôi chùa cổ kính được xây dựng dựa vào vách núi theo phong cách ba tầng: Hạ, Trung, Thượng. Ngôi chùa mang nét u tịch, linh thiêng, cổ kính nhuốm màu thời gian, bao quanh bởi những cây đại thụ trăm tuổi.
Nằm dưới chân núi Ngọa Long, Hang Múa là điểm đến không thể bỏ qua của các tín đồ mê nhiếp ảnh và trekking. Để chinh phục đỉnh núi, du khách sẽ phải bước qua 486 bậc đá được chạm khắc hoa văn rồng phượng tinh xảo thời Trần.
Đỉnh núi Ngọa Long: Nơi có bức tượng rồng khổng lồ đang uốn lượn chầu trời. Từ đỉnh Hang Múa, bạn có thể phóng tầm mắt ôm trọn toàn cảnh thung lũng Tam Cốc thơ mộng bên dưới, ngắm nhìn những chiếc thuyền nan nhỏ xíu như những chiếc lá trôi trên dòng nước vàng óng.
Vân Long là khu bảo tồn thiên nhiên ngập nước lớn nhất vùng đồng bằng Bắc Bộ. Nơi đây sở hữu dải cảnh quan nguyên sinh tuyệt đối với mặt nước phẳng lặng như một tấm gương khổng lồ, không một gợn sóng (nên mới có tên gọi là Vịnh không sóng). Ngồi thuyền dạo quanh đầm Vân Long, bạn sẽ có cơ hội tận mắt chiêm ngưỡng những đàn cò trắng bay lượn rợp trời và loài Voọc mông trắng – loài linh trưởng quý hiếm nằm trong sách đỏ thế giới đang chuyền cành trên các vách đá dựng đứng.
Không chỉ được thiên nhiên ưu ái về cảnh sắc, Ninh Bình còn là vùng đất địa linh nhân kiệt, nơi lưu giữ những trang sử vàng chói lọi của ba triều đại phong kiến Việt Nam: Đinh, Tiền Lê và Lý.
Hoa Lư là kinh đô đầu tiên của nhà nước phong kiến tập quyền Việt Nam, gắn liền với sự nghiệp vĩ đại của Đinh Tiên Hoàng Đế (người có công dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất giang sơn). Trải qua hơn 10 thế kỷ với biết bao thăng trầm lịch sử, thành quách xưa tuy đã không còn nguyên vẹn nhưng nơi đây vẫn bảo tồn được hai ngôi đền cổ kính vô cùng linh thiêng:
Đền vua Đinh Tiên Hoàng & Đền vua Lê Đại Hành: Hai ngôi đền được xây dựng trên nền cung điện cũ từ thế kỷ XVII theo phong cách nội công ngoại quốc. Đền giữ được nhiều cổ vật quý giá như sập đá long sàng, các pho tượng thờ bằng đồng và hệ thống bia đá cổ tinh xảo, thể hiện đỉnh cao của nghệ thuật điêu khắc gỗ, đá cổ truyền.
Nằm trên ngọn núi Bái Đính, đây là một trong những quần thể chùa lớn nhất và sở hữu nhiều kỷ lục nhất châu Á cũng như Việt Nam. Chùa Bái Đính là sự kết hợp hài hòa giữa nét cổ kính của Bái Đính cổ tự (nơi thiền sư Nguyễn Minh Không tu hành) và sự hoành tráng, nguy nga của khu chùa mới được xây dựng từ những khối đá khối lớn, gỗ tứ thiết quý giá.
Hành lang La Hán dài nhất châu Á: Với 500 bức tượng vị La Hán bằng đá nguyên khối được chạm khắc tỉ mỉ, mỗi vị mang một khuôn mặt, một biểu cảm hỷ nộ ái ố khác nhau.
Đại hồng chung và Tượng Phật bằng đồng nặng nhất Việt Nam: Bảo tháp 13 tầng sừng sững – nơi lưu giữ xá lợi Phật linh thiêng từ Ấn Độ, là ngọn hải đăng tâm linh soi sáng cả thung lũng đêm Ninh Bình.
Tọa lạc tại huyện Kim Sơn, nhà thờ đá Phát Diệm là một công trình kiến trúc độc nhất vô nhị trên thế giới. Dù là một thánh đường Công giáo nhưng toàn bộ công trình lại được xây dựng hoàn toàn theo lối kiến trúc đình chùa truyền thống của Việt Nam với mái cong uốn lượn, các hàng cột gỗ lim to lớn và các bức phù điêu bằng đá chạm khắc hoa sen, hoa cúc, tùng cúc trúc mai. Sự giao thoa văn hóa Đông – Tây tài tình này đã biến nhà thờ Phát Diệm thành một kiệt tác kiến trúc nghệ thuật đá trường tồn cùng thời gian.
Hành trình khám phá du lịch Ninh Bình của bạn sẽ không bao giờ trọn vẹn nếu thiếu đi việc thưởng thức bản đồ ẩm thực độc đáo nơi đây. Món ăn Ninh Bình mang đậm phong vị mộc mạc của đồng quê miền Bắc nhưng lại được nâng tầm nhờ những sản vật địa phương độc lạ.
Dê núi Ninh Bình ngon nổi tiếng cả nước nhờ phương thức chăn thả tự nhiên trên các ngọn núi đá vôi dốc đứng. Dê phải leo trèo nhiều nên thịt rất săn chắc, ít mỡ và có vị ngọt đậm đà. Thêm vào đó, do dê thường ăn các loại lá thuốc rừng trên núi nên thịt dê có mùi thơm tự nhiên, không bị mùi hôi như dê vùng đồng bằng.
Dê tái chanh: Thịt dê được hấp chín tái, thái mỏng, bóp đều với nước cốt chanh, sả, gừng, vừng rang và lá chanh cắt sợi nhỏ. Khi ăn, cuốn thịt dê cùng lá đinh lăng, chuối chát, khế chua rồi chấm vào chén tương bần ngọt lịm.
Dê nướng tảng / Dê hấp xả: Những món ăn giữ trọn vẹn vị ngọt mọng nước của thịt dê tươi, cực kỳ thích hợp cho các buổi liên hoan gia đình.
Cùng với thịt dê, cơm cháy là món ăn đặc sản làm nên thương hiệu ẩm thực vùng đất này. Cơm cháy chuẩn vị phải được làm từ gạo nếp hương dẻo thơm, nấu trong những chiếc nồi gang dày để tạo lớp cháy vàng đều dưới đáy. Lớp cơm cháy sau đó được đem phơi khô rồi chiên trong dầu sôi cho phồng xốp, giòn rụm.
Nước xốt tim cật béo ngậy: Điểm khác biệt của cơm cháy Ninh Bình chính là phần nước xốt ăn kèm. Nước xốt được nấu từ thịt dê, tim, cật lợn, nấm hương và cà chua, tạo nên hỗn hợp đặc sánh, béo ngùi. Rưới nước xốt nóng hổi lên miếng cơm cháy giòn tan, tiếng “xèo xèo” vui tai kết hợp vị ngọt bùi sẽ chinh phục những thực khách khó tính nhất.
Ốc núi hoang dã: Loài ốc này chỉ sống trong các hang đá vôi, chỉ xuất hiện vào mùa mưa (từ tháng 4 đến tháng 8). Thức ăn của ốc núi là cỏ cây và các loại thuốc nam nên thịt ốc cực kỳ dai, giòn, ngọt thanh và có mùi thơm của thuốc bắc. Ốc núi thường được chế biến thành món hấp sả gừng, xào me hoặc xào tỏi.
Nem chua Yên Mạc: Món ăn có lịch sử từ thời nhà Nguyễn, phỏng theo món nem chua cung đình Huế nhưng được biến tấu phù hợp vị giác người Bắc. Nem được làm từ thịt mông heo thái sợi nhỏ (không xay nhuyễn) trộn cùng bì heo luộc và thính gạo, gói trong lá chuối xanh. Nem có vị chua thanh, giòn sần sật của bì, thơm mùi thính, ăn kèm lá sung và nước mắm tỏi ớt.
| Tên món ăn | Đặc trưng hương vị | Địa điểm gợi ý thưởng thức |
| Dê tái chanh | Ngọt lịm, chua thanh, thơm mùi tương bần | Nhà hàng Thăng Long (Tràng An), Nhà hàng Đức Dê |
| Cơm cháy | Giòn rụm, béo ngậy vị nước xốt tim cật | Các cửa hàng đặc sản dọc khu du lịch Tam Cốc, Tràng An |
| Ốc núi | Dai giòn sần sật, thơm mùi thuốc bắc | Các quán ăn ven khu danh thắng Tràng An, Tam Cốc |
| Nem chua Yên Mạc | Chua dịu, thơm bùi, giòn sần sật | Chợ trung tâm thành phố Ninh Bình hoặc huyện Yên Mô |
Để hành trình chinh phục vùng đất di sản Ninh Bình diễn ra suôn sẻ, an toàn và tối ưu hóa chi phí tốt nhất, hãy ghi lại ngay những cẩm nang kinh nghiệm thực tế từ các chuyên gia xê dịch dưới đây.
Đến Ninh Bình: Do khoảng cách rất gần Hà Nội, phương tiện linh hoạt nhất là xe limousine đưa đón tận nơi (giá vé từ 150.000đ – 200.000đ/lượt, chạy liên tục mỗi 30 phút). Nếu đam mê phượt, xe máy đi theo hướng Quốc lộ 1A cũ cũng là một lựa chọn lý tưởng cho các bạn trẻ.
Tại Ninh Bình: Các điểm du lịch tại Ninh Bình nằm tương đối gần nhau (bán kính khoảng 10 – 15km). Thuê xe máy (giá từ 100.000đ – 120.000đ/ngày) là cách tốt nhất để bạn tự do dạo chơi trên những cung đường uốn lượn quanh các dãy núi đá vôi tuyệt đẹp. Nếu đi nhóm gia đình đông người, taxi hoặc xe điện nội khu là phương án an toàn nhất.
Dưới đây là lịch trình được thiết kế khoa học nhất, giúp bạn đi hết các điểm trọng yếu mà không bị quá mệt mỏi:
Ngày 1: Hà Nội – Cố đô Hoa Lư – Khám phá Tràng An – Check-in Hang Múa
Sáng: Xuất phát từ Hà Nội lúc 7h00. Khoảng 8h30 đến Ninh Bình, ghé thăm Cố đô Hoa Lư, dâng hương tại đền vua Đinh, vua Lê để tìm hiểu về lịch sử cố đô.
Trưa: Di chuyển về khu vực Tràng An, ăn trưa đặc sản thịt dê nướng và cơm cháy.
Chiều: Mua vé tham quan Quần thể danh thắng Tràng An (chọn tuyến đi thuyền số 2 hoặc số 3 để ngắm cảnh hang động và hành cung Vũ Lâm). Sau đó di chuyển sang Hang Múa, leo 486 bậc đá lên đỉnh núi Ngọa Long đón hoàng hôn buông xuống thung lũng lúa Tam Cốc.
Tối: Nhận phòng khách sạn/homestay. Ăn tối ốc núi, tự do dạo chơi Phố cổ Hoa Lư rực rỡ ánh đèn lồng về đêm.
Ngày 2: Chùa Bái Đính nguy nga – Đầm Vân Long hoang sơ – Hà Nội
Sáng: Thức dậy đón bình minh vùng quê yên bình. Ăn sáng bún cá rô tổng trường. Di chuyển đến chiêm bái quần thể Chùa Bái Đính – ngôi chùa của những kỷ lục.
Trưa: Trả phòng homestay, ăn trưa nhẹ với món nem chua Yên Mạc và miến lươn.
Chiều: Di chuyển sang khu bảo tồn thiên nhiên Đầm Vân Long. Ngồi thuyền nan lướt trên mặt nước phẳng lặng như gương, săn ảnh đàn cò trắng bay về tổ bạt ngàn vách núi.
16h30: Lên xe limousine trở về Hà Nội. Kết thúc hành trình du lịch Ninh Bình trọn vẹn niềm vui.
Trang phục phù hợp: Ninh Bình có nhiều điểm đến tâm linh linh thiêng (Chùa Bái Đính, cố đô Hoa Lư, chùa Bích Động). Khi tham quan những nơi này, du khách bắt buộc phải mặc trang phục lịch sự, kín đáo (áo có tay, quần hoặc váy dài quá đầu gối). Tuy nhiên, khi đi Hang Múa, hãy chọn những bộ trang phục váy xòe rộng, màu sắc nổi bật như đỏ, vàng, trắng để có những bức ảnh check-in siêu thực.
Trang bị chống nắng và đi bộ: Do hành trình du lịch Ninh Bình chủ yếu là ngồi thuyền ngoài trời (khoảng 2 – 3 tiếng tại Tràng An, Tam Cốc) hoặc leo núi bậc thềm (Hang Múa). Hãy chuẩn bị đầy đủ kem chống nắng, mũ rộng vành, kính mát, ô (dù) che nắng và mang một đôi giày thể thao êm chân, có độ bám đường tốt.
Chuẩn bị tiền mặt nhỏ: Khi đi thuyền, việc chuẩn bị một chút tiền mặt mệnh giá nhỏ sẽ rất tiện lợi cho bạn để mua nước uống từ các thuyền bán hàng trên sông hoặc tip cho các cô chú chèo thuyền vì sự nhiệt tình, vất vả của họ.
Mẹo săn ảnh triệu like từ chuyên gia: Nếu bạn đi vào mùa lúa chín Tam Cốc (cuối tháng 5), hãy cố gắng có mặt tại đỉnh Hang Múa vào khoảng thời gian từ 16h00 đến 17h30. Đây là lúc ánh nắng hoàng hôn có màu vàng mật ong rọi chéo qua các khe núi, đổ bóng xuống dòng sông Ngô Đồng uốn lượn, tạo nên một dải tương phản ánh sáng tuyệt mỹ như một tác phẩm hội họa của tạo hóa.
Du lịch Ninh Bình không chỉ đơn thuần là một chuyến đi tham quan ngắm cảnh, đó là một cuộc hành trình tìm về những giá trị lịch sử cội nguồn văn hóa lâu đời của dân tộc, hòa mình vào không gian tráng lệ của thiên nhiên đất trời. Giữa non nước mây ngàn Tràng An, tiếng mái chèo khua nước nhẹ nhàng hòa cùng tiếng chuông chùa Bái Đính ngân vang trong sương sớm sẽ là liều thuốc tinh thần tuyệt diệu chữa lành mọi mệt mỏi của cuộc sống thường nhật bận rộn. Hãy lên kế hoạch, xách ba lô lên và tự mình viết nên câu chuyện hành trình rực rỡ tại mảnh đất huyền thoại Ninh Bình ngay mùa này thôi!
Tour Đà Nẵng Hội An 3N2Đ – Ngũ Hành Sơn – Cù Lao Chàm – Bà Nà
3.350.000đ
Tour 4 đảo Nha Trang – Du lịch Nha Trang 1 ngày
600.000đ
Tour Huế 1 ngày đi bằng thuyền rồng về bằng xe giá rẻ.
350.000đ
Tour Bà Nà 1 ngày giá rẻ nhất bao gồm ăn trưa, vé cáp treo
1.250.000đ
Du lịch Bà Nà Hill 1 ngày giá rẻ (Ăn trưa buffet – Tour ghép đoàn)
1.350.000đ
